Ο Φαρμασώνης (Φραμασώνος / Ελεύθερος Τέκτων) και το "πηγάδι" του στον Γέρμα Καστοριάς. 19ος αιών.

Ο Γέρμας Καστοριάς, το χωριό του Φαρμασώνη.

Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας η ζωή στον Γέρμα (τότε Λοσνίτσα) Καστοριάς ήταν πολύ δύσκολη. Στο χωριό επικρατούσε μεγάλη φτώχια και γι’ αυτό πολλοί νέοι άνδρες του ξενιτεύονταν «για να καζαντίσουν» σε διάφορες χώρες του κόσμου, συνήθως στην Ανατολή, στη Ρουμανία, στην Κεντρική Ευρώπη. Ένας απ’ αυτούς, που ονομαζόταν Βασδέκας (;), είχε μεταβεί περί το έτος 1800 προς εύρεση εργασίας στη Λειψία της Γερμανίας. Εκεί δούλεψε σκληρά, πρόκοψε, αλλά και δυστυχώς μυήθηκε στη Μασωνία, στον Τεκτονισμό, έγινε δηλαδή Φραμασώνος, Ελεύθερος Τέκτων.

Αφού ο Γερμανιώτης Φραμασώνος – Φαρμασώνης παρέμεινε αρκετά χρόνια στη Λειψία νοστάλγησε το γενέθλιο χωριό του, επέστρεψε σ’ αυτό και ασχολήθηκε συστηματικά με την καλλιέργεια των κτημάτων του. Το καλύτερο από τ’ αναφερόμενα κτήματά του βρισκόταν στην περιοχή «Μότσιαλη», δίπλα στο Μουρικίσιο ποτάμι.

Το κτήμα του Φαρμασώνη στην περιοχή Μότσιαλη.

Στην περιοχή εκείνη, και συγκεκριμένα στο πρανές ενός μικρού λάκκου υπήρχε μία πηγή με γάργαρο νερό. Την πηγή αυτή την «καλλιέργησε» ο μερακλής Φαρμασώνης, τοποθέτησε στην εκροή της μία μικρή «σιούρκα» (: ξύλινο στόμιο) κι έφτιαξε ένα ιδιότυπο «πηγάδι» (: η κρήνη στο Γερμανιώτικο γλωσσικό ιδίωμα). Το «πηγάδι» αυτό υπήρχε και δρόσιζε τους αγρότες του Γέρμα έως τη δεκαετία του 1960. Τότε ο υπόψη λάκκος απόκτησε πλούσια βλάστηση, η πηγή του στέρεψε, το «πηγάδι του Φαρμασώνη» εγκαταλείφθηκε, και απ’ αυτό μένει τώρα μόνο η γλυκιά ανάμνησή του στους παλαιότερους Γερμανιώτες, στους άνω των 60 ετών.

Ετυμολογία

Ο Φραμασώνος < από την ιταλική frammassone και τη γαλλική franc-maçon =Ο ελευθεροτέκτονας, ο μασώνος. Ο κόσμος πάντως επέμενε να αλλάζει τη λέξη και να τη συνδυάζει με το φαρμάκι αποκαλώντας τους τέκτονες φαρμασόνους και όχι φραμασόνους. (Απ’ τη Βικιπαίδεια).

"Ξεροντούβαρο" στο κτήμα του Φαρμασώνη.
Το βέλος δείχνει το σημείο της πηγής Φαρμασώνη.

Ο λάκκος με το "πηγάδι" του Φαρμασώνη.

Ο τεκτονικός γνώμων και διαβήτης.
Το κύριο Σήμα των Μασώνων.

Το λουλούδι μυοσωτίς / Μή-με-λησμόνει.
Το φέρουν ως διακριτικό οι μασώνοι στο πέτο τους.

Λουλούδια "μυοσωτίς" στον Γέρμα.

Μύηση νέων Τεκτόνων.
(η εικόνα ελήφθη απ' το Διαδίκτυο).

Herr Walter. Ο αλλοδαπός (Γερμανός) που αγάπησε πολύ τον Γέρμα

Κείμενο του Νίκου Αχ. Πρώιου

Ο Γέρμας. Το αγαπημένο χωριό του Walter.

Πέρασαν αρκετοί μήνες από τον θάνατο του αείμνηστου Walter. Ο λόγος της σημερινής μας αναφοράς στον Walter είναι η μεγάλη αγάπη του για το χωριό μας τον Γέρμα. Υπήρξε σύνοικος σε πολυκατοικία της Καστοριάς με δύο οικογένειες Γερμανιωτών, με τις οποίες δημιούργησε φιλικές σχέσεις. Αν και η μοίρα τον έφερε γαμπρό στην Αμμουδάρα Καστοριάς, ο αξέχαστος Walter διάλεξε για δεύτερη αγάπη του – η πρώτη ήταν η άξια γυναίκα του η κ. Θεοδότα – το χωριό μας.

Όπως κάθε ξένος, έτσι και ο Walter, μαγεύτηκε από τη ζωή της Ελλάδος. Εδώ γνώρισε τις ταβέρνες, τα τσίπουρα, τις εκδρομές, τη γλυκιά ζωή μας. Οι Έλληνες φίλοι του τον αγαπούσαν ιδιαίτερα, διότι ήταν πολύ συγκαταβατικός, ευγενέστατος και πράος. Ας το πούμε και αυτό: Ήταν ένας Γερμανός ξεχωριστός, αλλά και πολύ Έλληνας. Έκανε Ορθόδοξο γάμο και σε όλες τις εθνικές μας εορτές αναρτούσε την ελληνική σημαία. Ήταν σε όλα του Έλληνας. Όταν πρωτοήρθε στην Ελλάδα επιθυμούσε να αγοράσει ένα αγρόκτημα στην παραλίμνια περιοχή της Καστοριάς, αλλά αργότερα που γνώρισε το χωριό μας άλλαξε γνώμη και ήθελε να κτίσει σπίτι και ν’ αγοράσει και να καλλιεργήσει ένα κτήμα στον Γέρμα.

Ο Γέρμας. Άποψη απ' την τοποθεσία χάβος.

Δυστυχώς όμως, η βάσκανη μοίρα δεν τον επέτρεψε να πραγματοποιήσει το όνειρό του και να εγκατασταθεί στο χωριό μας, διότι αρρώστησε βαριά κι έφυγε γρήγορα για τον άλλο κόσμο. Τα παιδιά του τον παρακαλούσαν να επιστρέψει στην Γερμανία, αυτός όμως ήταν ανένδοτος. Η Ελλάδα είναι η πατρίδα μου, έλεγε.

Εγώ, ο Νίκος Πρώιος, δεν είχα την τύχη να τον γνωρίζω επί πολύ καιρό. Τον γνώρισα λίγο πριν συμβεί το μοιραίο κι εν τούτοις τον συμπάθησα πολύ. Πληροφορήθηκα, ότι κάθε φορά που ταξίδευε προς το χωριό μας σταματούσε στον Πόρο και δεν χόρταινε να βλέπει και να θαυμάζει το καταπράσινο Μακρυβούνι και το ελικοειδές ποτάμι μας με τις κατάφυτες όχθες του. Σε όλη τη διαδρομή προς τον Γέρμα αντίκριζε με θαυμασμό το καταπληκτικό φυσικό περιβάλλον του χωριού μας. Καθώς περνούσε ο καιρός γινόταν όλο και πιο ένθερμος Γερμανιώτης. Μας εντυπωσίαζε για το μεγάλο ενθουσιασμό του απ’ τις φυσικές καλλονές του Γέρμα. Τώρα καταλαβαίνουμε πόσο δίκαιο είχε, καθότι ήταν ένα μάτι αγνό, ενώ εμείς είμαστε κοντόφθαλμοι και περιφρονούμε και δεν σεβόμαστε το πανέμορφο φυσικό μας περιβάλλον.

Ας τον ευχαριστήσουμε γι’ αυτό το παράδειγμα που μας έδωσε, και να στραφούμε κι εμείς προς τις ομορφιές του Γέρμα και να μην προτιμούμε άλλα χωριά της περιοχής για μόνιμη εγκατάστασή μας.

Με άλλα λόγια, ο αείμνηστος Walter ήταν ένας όψιμος Γερμανιώτης με τα θερμότερα αισθήματα για το χωριό μας. Ας τον πούμε ένα, «αντίο φίλε Walter και σου ευχόμαστε να βλέπει η ψυχή σου επάνω απ’ τον Ουρανό το χωριό μας».

Ο Γερμανιώτης Ζήσης Δ. Παναγιώτου, Διδάκτορας Φιλοσοφίας.

Βιβλίο του κ. Ζήση Παναγιώτου.

Ο κ. Ζήσης Δ. Παναγιώτου γεννήθηκε το έτος 1938 στον Γέρμα του Νομού Καστοριάς. Αρχικά σπούδασε στην Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης και αργότερα μετεκπαιδεύτηκε για δύο έτη στο Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης Αθηνών. Ακολούθως φοίτησε επί τέσσερα έτη στο Πανεπιστήμιο Χαϊδελβέργης και πήρε απ’ αυτό Διδακτορικό Δίπλωμα στην Παιδαγωγική – Ψυχολογία και Φιλοσοφία.
   Υπήρξε καθηγητής Παιδαγωγικής στις Παιδαγωγικές Ακαδημίες Φλώρινας και Θεσσαλονίκης. Διετέλεσε Διευθυντής στην Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης κατά τα δύο τελευταία χρόνια λειτουργίας της (1988 – 1990) και παρέδωσε το αρχείο της στο τότε ιδρυθέν Παιδαγωγικό Τμήμα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.

Συγγραφικές του Εργασίες.

1)         Der Einfluss der Kirche auf das elementare Bildungswesen in Griechenland - Geschichte und Problematic.

2)         Η ελευθερία και η ευθύνη σε σχέση προς την αγωγή των παιδιών στο σχολείο. Θεσσαλονίκη 1980.

3)         Θεώρηση του φαινομένου της μάθησης από παιδαγωγική, ψυχολογική και διδακτική άποψη. Θεσσαλονίκη 1983.

Ο Γέρμας Καστοριάς,
το αγαπημένο χωριό του κ. Ζήση Παναγιώτου.

Αφιέρωση απ' τον Ζήση Παναγιώτου
βιβλίου του στον δάσκαλο Γιώργο Αλεξίου.

Ηλικιωμένη Γερμανιώτισσα, σε φωτογραφία έτους 1920.

Η γιαγιά Μαρία Αλεξίου (+1944).
Στα νώτα της φαίνεται το σπίτι του
Κατσάνου και στο βάθος το δικό της.

Η Γερμανιώτισσα γιαγιά Μαρία Αλεξίου (1864 – 1944), με την εγγονή της Μαλαματή.

Η ενδιαφέρουσα ενδυμασία της.

1) Φοράει εσωτερικά μακρύ άσπρο «πουκάμισο».

2) Επάνω από το «πουκάμισο» φοράει ποδήρες «καβάδι».

3) Επάνω από το «καβάδι» έχει το λεγόμενο «σιαγιακίσιο» «κοντογούνι», που είναι ένα κοντό μάλλινο παλτό.

4) Στη μέση της έχει δεμένη μια μάλλινη μακριά ποδιά, που λέγεται «πιστιμάλι».

5) Στο κεφάλι της φοράει μαύρο «μαντήλι», δεμένο με την τεχνική «λουρί» στο μέτωπο κι επάνω του έχει ριγμένο άλλο μαντήλι, τη «μπούλα», που αποτελεί ένδειξη πένθους.

Ο Γέρμας Καστοριάς

Το σπίτι της Γερμανιώτισσας Μαρίας Αλεξίου.
Το είχε κτίσει ο πεθερός της Γιώργος Χατσέρας, το έτος 1851.

Ο Γιώργος Αλεξίου, δισέγγονος της Μαρίας,
σε ηλικία 40 ετών.

Χρυσά Βραβεία στην επιχείρηση ΑΦΟΙ ΤΖΗΜΑ Α.Ε.

    Η «1η Οργανοληπτική Αξιολόγηση Ελληνικών Προϊόντων με Βάση το Κρέας και Ελληνι-κών Κρεατοσκευασμάτων» που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της έκθεσης Meat Days 2012 είχε ως απολογισμό 97 βραβεία για τα ελληνικά προϊόντα.

    Η έκθεση πραγματοποιήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου και η αξιολόγηση ανέδειξε τα ελληνικά εγχώρια προϊόντα ανώτερης ποιότητας που πληρούν τα διεθνή πρότυπα και ικανοποιούν και τους πιο απαιτητικούς ουρανίσκους.
    Η διενέργεια του διαγωνισμού αξιολόγησης αποτελεί συνδιοργάνωση των επαγγελματικών οργανώσεων ΣΠΑΚΒΕ και ΣΕΒΕΚ, της εταιρείας o.mind creatives και του περιοδικού Meat Place. Την επιστημονική τεκμηρίωση ανέλαβε ο κ. Ιωάννης Αμβροσιάδης, καθηγητής Τεχνολογίας Τροφίμων Ζωικής Προέλευσης της Κτηνιατρικής Σχολής του ΑΠΘ.
    Η κριτική επιτροπή αποτελείτο από 49 εμπειρογνώμονες – δοκιμαστές (τεχνολόγοι τροφίμων, υπεύθυνοι παραγωγής και ποιότητας στις ελληνικές βιομηχανίες επεξεργασίας κρέατος, καθηγητές, σεφ και κτηνίατροι). Στην αξιολόγηση συμμετείχαν συνολικά 22 ελληνικές βιομηχανίες επεξεργασίας κρέατος με 185 δείγματα προϊόντων που ήδη κυκλοφορούν στην καταναλωτική αγορά και ανταποκρίνονται στον ελληνικό κώδικα τροφίμων και ποτών.
    Η επόμενη διοργάνωση έχει προγραμματιστεί για το φθινόπωρο του 2013 στα MEAT DAYS 2013, από την εταιρεία omindcreatives και το περιοδικό Meat place.

    Ακολουθεί ο πίνακας με τα βραβευθέντα προϊόντα της «1ης Οργανοληπτικής Αξιολόγησης Ελληνικών Προϊόντων με Βάση το Κρέας και Ελληνικών Κρεατοσκευασμάτων» ο οποίος αποτελεί τη μοναδική επίσημη λίστα αποτελεσμάτων και δημοσιεύεται με την επίσημη άδεια των εταιρειών που συμμετείχαν στην αξιολόγηση:
....................................................
ΑΦΟΙ ΤΖΗΜΑ Α.Ε.
1. Καβουρμάς μοσχαρίσιος – ΧΡΥΣΟ
2. Σαλάμι μπύρας – ΧΡΥΣΟ
3. Λουκάνικο κοτόπουλο – ΑΡΓΥΡΟ
4. Λουκάνικο καπνιστό – ΑΡΓΥΡΟ
5. Προσουτίνο – ΑΡΓΥΡΟ
6. Παστουρμάς – ΧΑΛΚΙΝΟ
………………………………………..
Βλέπε: http://www.tzimas-meat.gr/gr/default.aspx

Πέλετ και Μπρικέτες από Καστοριανό (Γερμανιώτη) έμπορο.

     Ο γνωστός έμπορος της Θεσσαλονίκης Χρυσόστομος Αλεξίου πουλάει πέλετ, μπρικέτες, καυσόξυλα και καυστήρες (σόμπες) ξύλου και πέλετ, καθώς επίσης και Ιταλικές σόμπες πέλετ. Τα πέλετ και οι μπρικέτες εισάγονται από το εξωτερικό, παράγονται δε από υποπροϊόντα κωνοφόρων δένδρων, ή οξυάς, ή από μίξη αυτών. Για τα καύσιμα αυτά υπάρχει μεγάλη ζήτηση από παντού, λόγω της αύξησης τής τιμής του πετρελαίου. (1 λίτρο πετρελαίου παράγει την ίδια θερμογόνο δύναμη που παράγουν τα δύο κιλά πέλετ).
    Αναφέρουμε, ότι ο κ. Χρυσόστομος Αλεξίου πουλάει πέλετ, μπρικέτες και καυσόξυλα μόνο χονδρικώς. Αναφέρουμε επίσης, ότι τα προιόντα του στην καστοριά  διατίθενται απ' το κατάστημα των γνωστών πελατών του Αφών Γκαμπέση, που βρίσκεται στους Μανιάκους Καστοριάς.
    Οι Γερμανιώτες και οι φίλοι τους που επιθυμούν να επικοινωνήσουν με τον αγαπητό Χρυσόστομο μπορούν να τον αναζητήσουν στα τηλέφωνα: 2314015249 & 6978772012.

Ο ναός του Αγίου Κωνσταντίνου στον Γέρμα Καστοριάς (έτ. 1965)

Εικ. 1. Ο ιερός ναός του Αγίου Κωνσταντίνου, Γέρμα.

    Οι ευσεβείς κάτοικοι του Γέρμα Καστοριάς ανήγειραν, περί το έτος 1965, έναν εξοχικό ναό στην όμορφη περιοχή «Μπίλια» του χωριού τους. Η πρωτοβουλία ανέγερσής του ήταν του αείμνηστου Γιώργου Ν. Τάσιου, ενώ το κτήμα επί του οποίου θεμελιώθηκε ανήκε στον αείμνηστο ευσεβή Γερμανιώτη Δημητράκη Μπουζιάνη, που το είχε δωρήσει γι' αυτόν τον σκοπό στην ενορία του Γέρμα. Οι πρώτες σχετικές δαπάνες καταβλήθηκαν από τους Ελληνοαμερικανούς αδελφούς Άγγελο και Νίκο Παπαλάμπρο, τον Ελληνοαμερικανό Αθανάσιο Ζυγούρα, τον δάσκαλο Αγγελή Αγγελή, τον ιεροψάλτη Ιωάννη Κοντσιώτη κ. ά.
    Ο γράφων Γιώργος Αλεξίου θυμάται αρκετά καλά, όντας 13ετής τότε, την ανέγερση του υπόψη ιερού ναού από τον Γερμανιώτη μάστορα Κότσιο Τσαχτσίρα και τον γιο του Χρίστο. Θυμάται επίσης την παρακάτω συμβουλή - προτροπή του παλαιού Γυμνασιάρχη και συγγραφέα Χρίστου Γεωργίου († 1970) προς τους συγχωριανούς του, που τη διατύπωσε το καλοκαίρι του 1965 στην πλατεία του Γέρμα: «Καλά κάνετε και κτίζετε νέα εκκλησία στο χωριό μας, πρωτίστως όμως πρέπει να κτίζουμε όλοι εκκλησία στις καρδιές μας».

Εικ. 2. Η πρόσοψη του ιερού ναού.

   Ο εξεταζόμενος ναός του Αγίου Κωνσταντίνου εορτάζει κάθε χρόνο στις 21 Μαΐου, οπότε και γίνεται εντός του πανηγυρική Θεία Λειτουργία, με τη συμμετοχή πολλών Γερμανιωτών.
   Ακολούθως παρουσιάζονται φωτογραφίες του αναφερόμενου ναού, καθώς και των ιερών εικόνων του, μαζί με τα ονόματα των αγιογράφων και των αείμνηστων αφιερωτών τους.
Εικ. 1. Ο ιερός ναός του Αγίου Κωνσταντίνου, ρυθμού Μονόκλιτης Σταυρόσχημης Βασιλικής.
Εικ. 2. Η πρόσοψη του ιερού ναού.
Εικ. 3. Το τέμπλο του ναού.
Εικ. 4. Ο Ιησούς Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς, στο καταπέτασμα της Ωραίας Πύλης. Έργο των αγιογράφων Βασιλείου Γούναρη και Κ. Ν. Χατζοπούλου. Κοζάνη 1971.

Εικ. 3. Το τέμπλο του Αγίου Κωνσταντίνου.

Εικ. 5. Ο Ιησούς Χριστός ως Διδάσκαλος. Αγιογραφία του Ν. Π. Γεωργιάδη. Αφιέρωμα Αικατερίνης Τζιώνη, εις μνήμην του συζύγου της Γεωργίου.
Εικ. 6. Η Παναγία Οδηγήτρια. Έργο Ν. Π. Γεωργιάδη. Αφιέρωμα Αναστασίας Αγγελή, εις μνήμην του συζύγου της Αγγελή.
Εικ. 7. Ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος. Αφιέρωμα Ασπασίας Προδαφίκα, εις μνήμην του συζύγου της Ιωάννου.
Εικ. 8. Οι άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη, πάτρωνες του ναού. Αφιέρωμα Ιωάννου και Μαρίας Κοντσιώτη.
Εικ. 9. Ο άγιος Αθανάσιος. Έργο Ν. Π. Γεωργιάδη. Αφιέρωμα Σεβαστής Καραδήμου, εις μνήμην του συζύγου της Αθανασίου.
Εικ. 10. Ο άγιος Στυλιανός, προστάτης των νηπίων. Έργο των αγιογράφων Κ. Τσιλσαβίδη και Γ. Δοξοπούλου. Αφιέρωμα Μιχάλη Αγγελή, εις μνήμην του πατρός του Στυλιανού.


Εικ. 4. Ο Ιησούς Χριστός
ως Μέγας Αρχιερεύς.

 Εικ. 11. Γερμανιώτης προσκυνητής στο ναό του Αγίου Κωνσταντίνου.

Εικ. 5. Ο Χριστός ως Διδάσκαλος.

Εικ. 6. Η Παναγία Οδηγήτρια

 

Εικ. 7. Ο άγιος  Ιωάννης Πρόδρομος.



Εικ. 8. Οι άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη.

Εικ. 9. Ο άγιος Αθανάσιος.

Εικ. 10. Ο άγιος Στυλιανός.

Εικ. 11. Γερμανιώτης εντός του ναού.