 |
| Η μιλίσσα |
Το κατέγραψε ο δάσκαλος Δημήτρης Γ. Παπατζήμος.
Μια φουρά κανά γκιρό, σέφκαν όλ’
μες του χουρό κί ’παν τούτου του γνουμκό:
Ήταν μια μάνα, η ουποία είχιν
τέσσιρα πιδιά κι τά ’χιν όλα στιφανουμένα κι καένα δεν ίχιν μέσα στου σπιτ’.
Μια μέρα λοιπόν αρρώστσιν η μάνα κι λιέει σι μια γειτόντσα τ’ς:
- Σύρι να φουνάξεις τουν τρανό τουν γιο μ’, είντους σ’ν άκρα στου
χουριό. Να του πεις, είμι βαριά άρρουστ’ κι τουν χρειάζουμι.
Παέν η γειτόντσα, φουνάζ’ τουν
γιο κι τουν λιέει:
-
Έλα
αγλήγουρα στου σπίτ’ σ’, η μάνα σ’ είνι πουλύ άρρουστ’. Κι να πας βουργά - βουργά.
-
Ά, κι συ,
βρήκις ’ν ώρα να μι φουνάξεις. Δεν τηράς; Κόβου αγκάθια κι φράζου τα χουράφια
μ’ κι να φουνάξεις κανάν άλλουν.
Γυρνά η γειτόντσα στου σπίτ κι
λιέει:
-
Δεν μπουρεί
φράζ’ του χουράφ’ κι μί ’πιν να πεις καναν άλλουν.
-
Δεν πειράζ,
ιγώ θα πιθάνου, μα θα τουν αφήκου μιαν ιφχή: Όλα τ’ αγκάθια που κόβ’ να τουν
φουρτουθούν σ’ν πλάτ’ για μια ζουή.
 |
Ο δάσκαλος Δημήτρης Παπατζήμος,
ο καταγραφέας του παραμυθιού. |
Κι έτσ’ ίγκιν ου έζγκιους (: ο σκατζόχοιρος).
-
Αχ! Καλή μ’
γειτόντσα, σύρι πε τ’ δεύτιρ’ τ’ θυγατέρα μ’ νά ’ρθ’.
Παέν’ η
γειτόντσα κι τ’ λιέει:
-
Είνι η μάνα
σ’ άρρουστ’ κι βουργά να πας να τ’ γιδείς.
-
Τι λιες μα, τ’
λιέει, δεν αδειάζου, δεν μπουρώ. Άναψα φουτιά να βάλλου κακάβ’ να πλύνου. Δεν
τηράς που έχου ’ν κουπάνα έτ’μ’;. Κι να πεις τ’ μάνα μ’ να πάει κάνας άλλους να
τ’ γιδεί.
Παέν η γειτόντσα κι τ’ λιέει:
-
Δεν αδειάζ’,
κυρά μ’, η θυγατέρα σ’ νά ’ρθ’, έβαλι κακάβ’ στ’ φουτιά για να πλύν’.
-
Δεν πειράζ,
λιέει η μάνα. Πιθαίνου κι ιφχή τ’ν αφήνου. Του κακάβ’ κι ν’ κουπάνα μια ζουή σ’μ'
πλάτ’ ’ς να ν’ κουβαλάει.
Κι έτσ’ ίγκειν η γκαχιλώνα (: η
χελώνα).
- Αχ! Γειτόντσα μ’ καλή. Σύρι πε
τ’ν άλλη τ’ θυγατέρα μ’ βουργά να έρθ’ να μι ’δεί, γιατί πιθαίνου.
Παέν’ η γειτόντσα κι τ’ λιέει:
- Έλα, σι
χρειάζιτ’ η μάνα σ’, να πας να τ’ γιδείς που είνι άρρουστ’.
- Ά! Δεν
αδειάζου τώρα. Δεν γλιέπς που έχου τόσουν αργαλειό, έτμου νήμα. Να ’ν πεις να
πάει κανάς άλλους να τ’ γιδεί.
Γυρνάι πίσου η γειτόντσα κι
λιέει:
-
Δεν μπουρεί,
έβαλι αργαλιό, εχ’ τα νήματα διμένα κι θελ’ να υφάν’. Να πεις κανάν άλλουν.
-
Δεν πειράζ',
ιγώ πιθαίνου αλλά ιφχή τ’ δίνου. Μια ζουή να υφαίν’ κι αυτό να μην οτεκ’, στα
σπίτια να μην τ’ θέλουν και όπου τ’ γιδούν να ’ν ξινουμούν’.
 |
Το χωριό "Ο Γέρμας" Καστοριάς.
Άποψή του απ' το βουνό Αμάραντος. |
Κι έγινι ου πάϊαγκας (: η αράχνη).
- Άχ! Γειτόντσα μ’ καλή, σι κούρασα πουλύ. Πε τ’ν
άλλ’ τ’ θυγατέρα μ’ νά ’ρθ. Αρρώστσα πουλύ. Βουργά, γιατί θα πιθάνου.
Παέν η γειτόντσα, βρισκ’ τ’ν άλλ’
τ’ θυγατέρα να, ζ’μών’.
-
Ά! Ούτι ισύ
αδειάζεις. Θα αδειάσεις νά ’ρθς, θα σι ξ’νείς του ψουμί κι του προυζυμ’, που νά
’ρθς !
-
Γιατί γειτόντσα
μ’ καλή; ποιον να πάνου να ιδώ;
-
Να, η μάνα
σ’ είνι άρρουστ’ πουλύ κι θελ’ να πας να την ιδείς, λιέει.
-
Η μάνα μ’
είνι άρρουστ’; κι δεν μι του λιες τόσην ώρα; Τώρα ιά θα πάνου να τ’ν
ιδώ.
Κι πως ήταν μι τα ζμάρια στα
χέρια έτριξιν να ιδεί τ’ μάνα τ’ς.
-
Μάνα μ’
καλή, τί δεν μι φώναξις πού τ’ν αρχή; Κι τ' λιέει η μάνα τ’ς:
-
Αχ! Θυγατέρα
μου καλή. Ιγώ πιθαίνου γι αυτό θα σ’ αφήκου μια ιφχή: Όπως τρέχουν τα ζμάρια απού
τα χέρια σ’ να τρέχουν τα μέλια. Κι απού του κηρί σ’ ν’ ανάβ’ν οι άνθρώπ’ κηρί
σ’ν ικκλησιά.
Κι ίγκιν η
μιλίσσα.
Έτσ’ μι τού ’παν, έτσ’ του λιέου. Σαν θέλτς να του πιστέψεις κι
σαν θέλτς όχ’.
Αλλά να προυσέχ’ς.
 |
| Γκαχιλώνα στο δρόμο Γέρμα - Κορησού. |
